Άγιον Όρος - Το Περιβόλι της Παναγιάς

Αποκομμένη από την υπόλοιπη Μακεδονία και τον κόσμο ολόκληρο, φυσικός και πνευματικός παράδεισος με απερίγραπτο μεγαλείο και κάλλος, η ανατολική χερσόνησος της Χαλκιδικής. Το «ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ», η ΑΚΤΗ των αρχαίων Ελλήνων, ο θεϊκός ΑΘΩΣ, το ΠΕΡΙΒΟΛΙ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ, όπως το αποκαλούν οι καλόγεροι, που αιώνες μονάζουν στις είκοσι μεγάλες μονές, στις σκήτες, στα ησυχαστήρια και τα ερημητήριά της.
Αποτελεί τη Μοναστική πολιτεία του Αγίου Όρους, με ιστορικά αστρομονάστηρα, κελιά χωμένα σε σπηλιές ή κρεμασμένα σε βράχους, πύργους, τρούλους, καμπαναριά, ψαλμωδίες..., ένα βουνό - ναός με θόλο τον ουρανό, κιβωτός χιλιόχρονη της Χριστιανικής Ορθοδοξίας.
Χαρακτηρίζεται «καταφύγιο» και «μουσείο» μοναδικού θησαυρού της ελληνικής τέχνης και των γραμμάτων.
Έχει έκταση 336 τ.χλμ, μήκος ακτών 112 χλμ και 1.550 μοναχούς.
Ο Άθως κατάφυτος, μυστικός, επιβλητικός (ιδιαίτερα στο νότιο τμήμα του), αναδύεται μεγαλοπρεπής από το Βόρειο Αιγαίο και υψώνει τη σπαθωτή κορυφή του, συχνά καλυμμένη με νέφη, 2.033μ, ψηλά στους αιθέρες. Από το εκκλησάκι της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, που σελαγίζει το Σταυρό του στην κορυφή, μεταξύ Ουρανού και Γης όταν η ατμόσφαιρα είναι καθαρή, αγναντεύεις σχεδόν το μισό Αιγαίο με τις στεριές που το περιβάλλουν, ως τις ακτές της Τρωάδας ανατολικά και τις κορυφές του Ολύμπου δυτικά. Λέγεται ότι το ασκημένο μάτι κάποιων μοναχών ξεδιακρίνει ακόμα και τον τρούλο της Αγίας Σοφιάς, σαν θεία οπτασία ανάερα, μακριά στη μαγική Ανατολή.

Άγιον Όρος, 63087, Ελλάδα

Λήψη Οδηγιών

Ιστορική αναδρομή

Μυθολογία

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, το όρος Άθως συνδέεται με τη μάχη μεταξύ Γιγάντων και Ολύμπιων Θεών, όπου ηγέτης των πρώτων ήταν ο Άθως. Ο Άθως πέταξε έναν τεράστιο βράχο εναντίον του Ποσειδώνα από τη Θράκη, αλλά αστόχησε και ο βράχος έπεσε στη θάλασσα, δημιουργώντας το όρος, στο οποίο δόθηκε και το όνομά του. Σύμφωνα με έναν άλλο μύθο, ο θεός Απόλλωνας ερωτεύτηκε τη Δάφνη, κόρη του βασιλιά της Αρκαδίας. Η Δάφνη, προκειμένου να κρατηθεί αγνή, βρήκε καταφύγιο στον κύριο λιμένα του Άθωνα, δίνοντας έτσι το όνομά της σε αυτόν. Από αυτόν το μύθο φαίνεται ότι από τους αρχαίους ακόμα χρόνους η περιοχή συνδέθηκε με τον αγώνα κατά της σάρκας.

Αρχαϊκή περίοδος

Οι αρχαίοι γεωγράφοι αναφέρουν δέκα ελληνικές πόλεις στη χερσόνησο: Δίον, Θύσσος, Κλεωναί, Ακρόθωοι, Χαράδρια, Παλαιώριον, Σάνη, Ολόφυξος, Απολλωνία, Ουρανούπολις. Για λόγους άγνωστους οι πόλεις αυτές παράκμασαν ή καταστράφηκαν, με αποτέλεσμα ο τόπος να μείνει έρημος για αρκετούς αιώνες. Ο Άθως αναφέρεται για πρώτη φορά στην περσική αποστολή εναντίον της Ελλάδας υπό την ηγεσία του Μαρδόνιου το 493 π.Χ. Πλέοντας γύρω από τη χερσόνησο, ο περσικός στόλος συνάντησε κακοκαιρία και υπέστη φοβερή καταστροφή. Γι’ αυτόν το λόγο η αποπειραθείσα εισβολή ματαιώθηκε. Δέκα έτη αργότερα ο Ξέρξης επανέλαβε την αποστολή, προκειμένου όμως να αποφευχθεί ο κίνδυνος νέας καταστροφής έσκαψε ένα κανάλι στο στενό λαιμό της χερσονήσου.

Χριστιανισμός

Σύμφωνα με την παράδοση, η Θεοτόκος με τον Ευαγγελιστή Ιωάννη, πηγαίνοντας να επισκεφθούν τον Λάζαρο στην Κύπρο έπεσαν σε μία μεγάλη θαλασσοταραχή που τους ανάγκασε να αποβιβαστούν προσωρινά στο λιμάνι, όπου βρίσκεται σήμερα η μονή Ιβήρων. Θαυμάζοντας το άγριο τοπίο, η Παναγία ζήτησε από τον Υιό της να της προσφέρει όλο το Όρος σαν δώρο. Τότε ακούστηκε η φωνή του Κυρίου που έλεγε: «Έστω ο τόπος ούτος κλήρος σός και περιβόλαιον σόν και παράδεισος, έτι δε και λιμήν σωτήριος των θελόντων σωθήναι». Από τότε θεωρείται το Άγιον Όρος, ως κλήρος και περιβόλι της Παναγίας. Από τον 5ο μ.X. αιώνα άρχισε και πάλι να εμφανίζεται στην περιοχή ανθρώπινη δραστηριότητα, όταν εγκαταστάθηκαν οι πρώτοι μοναχοί, οι οποίοι απογοητευμένοι από την καθημερινότητα της κοινωνικής ζωής, βρήκαν αυτόν τον όμορφο και έρημο τόπο, ιδανικό για να λατρεύσουν καλύτερα τον θεό.

Καθιέρωση ονόματος

Κατά το θεωρούμενο πρώτο Τυπικό που επικύρωσε ο Αυτοκράτορας Ιωάννης Τσιμισκής, ο Άθως καλείται απλώς «Όρος», που ίσως αυτή να ήταν η συνήθης τότε ονομασία του χώρου. Η επικράτηση όμως του ονόματος «Άγιον Όρος» φαίνεται να έγινε κατά το πρώτο μισό του 12ου αιώνα. Συγκεκριμένα, σε χρυσόβουλο έγγραφο του Αυτοκράτορα Αλέξιου Α' Κομνηνού προς την Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας το 1144, αναγνωρίζεται οριστικά και επίσημα και επιβάλλεται το νέο όνομα όπως αναγράφεται σ’ αυτό: «Εφεξής το όνομα του Άθω καλείσθαι Άγιον Όρος παρά πάντων». Σε μετέπειτα αυτοκρατορικά και άλλα έγγραφα αναφέρεται ως «Το Αγιώνυμον Όρος του Άθω».

Πολιτική Κατάσταση

Το Άγιον Όρος αποτελεί αυτοδιοίκητο και αυτόνομο τμήμα του Ελληνικού κράτους, που υπάγεται πολιτικά στο Υπουργείο Εξωτερικών και θρησκευτικά στη δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης. Έχει εδαφικά διαιρεθεί σε είκοσι αυτοδιοίκητες περιοχές. Κάθε περιοχή αποτελείται από μία κυρίαρχη μονή και διάφορους άλλους μοναστικούς οικισμούς γύρω από αυτήν (σκήτες, κελιά, καλύβες, καθίσματα, ησυχαστήρια). Όλες οι μονές είναι Κοινόβιες, δηλαδή με κοινή λειτουργία, προσευχή, στέγη, σίτιση και εργασία μεταξύ των μοναχών. Υπεύθυνος της κάθε μονής θεωρείται ο Ηγούμενος, που εκλέγεται από τους μοναχούς της μονής ισόβια. Οι Ηγούμενοι των μονών συγκροτούν την Ιερά Σύναξη και ασκούν τη νομοθετική εξουσία. Διοικητική έδρα του Όρους αποτελούν οι Καρυές. Επίνειο των Καρυών είναι η Δάφνη.

Μοναστήρια

Σήμερα στο Άγιον Όρος υπάρχουν 20 μεγάλες μονές και 12 σκήτες. Οι 20 μονές, με σειρά ιεραρχίας, είναι οι εξής:

1) Μεγίστη Λαύρα
2) Βατοπεδίου
3) Ιβήρων
4) Χελανδαρίου
5) Διονυσίου
6) Κουτλουμουσίου
7) Παντοκράτορας
8) Ξηροποτάμου
9) Ζωγράφου (βουλγαρική)
10) Δοχειαρίου
11) Καρακάλου
12) Φιλόθεου
13) Σίμωνος Πέτρα
14) Αγίου Παύλου
15) Σταυρονικήτα
16) Ξενοφώντος
17) Γρηγορίου
8) Εσφιγμένου
19) Αγίου Παντελεήμονος (ρωσική)
20) Κωνσταμονίτου

Οι 12 σκήτες είναι οι:

1) Αγίας Άννας
2) Αγίας Τριάδας
3) Θεοτόκου<
4) Αγίου Δημητρίου (Λάκκου)
5) Αγίου Δημητρίου (Βατοπεδίου)
6) Τιμίου Προδρόμου (Λαυρεωτική)
7) Τιμίου Προδρόμου (Ιβήρων)
8) Αγίου Ανδρέου
9) Αγίου Παντελεήμονος
10) Κοιμήσεως της Θεοτόκου
11) Νέα Σκήτη - Άγιος Σπυρίδων
12) Προφήτη Ηλία

Υπάρχουν επίσης στο Όρος, έξω από τις μονές και τις σκήτες, κελιά, καλύβες, καθίσματα και ησυχαστήρια (ασκηταριά) ή ερημητήρια. Ονομαστά ασκηταριά είναι τα Καρούλια, σπηλιές κρεμασμένες στους νότιους εξαιρετικά άγριους θαλασσόβραχους του Άθω, με τους πιο αυστηρούς ασκητές του ιερού βουνού.

Το Άγιον Όρος είναι ένα ζωντανό μουσείο ιστορίας και τέχνης. Η αρχιτεκτονική όλων των μονών έχει το τυπικό βυζαντινό μοναστικό σχήμα. Όλες θεόκτιστες έχουν φρουριακή διάταξη, διότι μόνιμα αποτελούσαν στόχο πειρατών και κατακτητών. Τα κτήρια, σαν φρούρια στη βάση με τα κελιά - αετοφωλιές - στην κορυφή υψώνονται πολυώροφα σε ασφαλείς θέσεις τα περισσότερα, ενισχυμένα με τείχη και πύργους. Στη μέση του οικοδομικού συγκροτήματος υπάρχουν αυλή με το καθολικό της μονής, την τράπεζα, τη φιάλη και παρεκκλήσια. Η ιστορία της κτίσης τους δεν είναι απόλυτα γνωστή και συχνά συγχέεται με παραδόσεις και θρύλους.
Το Άγιον Όρος επί χίλια σχεδόν χρόνια είναι ένα μεγάλο, γνήσιο βυζαντινό ελληνικό καλλιτεχνικό κέντρο. Ανέδειξε μεγάλους δημιουργούς, δέχτηκε αγιογράφους από άλλες περιοχές κι επηρέασε κι επηρεάζει βαθιά με τη ζωγραφική του όλη τη Χριστιανική Ορθοδοξία. Εκτός από τη μνημειακή ζωγραφική, πολύτιμοι θησαυροί του Όρους είναι οι αναρίθμητες φορητές εικόνες. Πολλές είναι εξαιρετικά παλιές, θαυματουργές, σπάνιας τέχνης. Μερικές θεωρούνται χειροποίητες. Συναρπαστικές αγιορείτικες παραδόσεις μιλούν για την πρώτη εμφάνισή τους στο Όρος. Είναι η περίφημη εικόνα της Θεοτόκου «Άξιον Εστί» στο Πρωτάτο, ή «Πορταΐτισσα» στη μονή Ιβήρων, η «Οδηγήτρια» στο Χελανδάρι, η «Κουκουζέλισσα» στη Λαύρα κ.ά. Θησαυροί ανεκτίμητοι αποτελούν οι μικρογραφίες των χειρογράφων του Όρους με απαράμιλλες εικόνες αγίων, εκπληκτικά επίτιτλα, αρχικά γράμματα κ.ά. Υπάρχουν ακόμη ψηφιδωτές εικόνες, ανάγλυφα και γλυπτά. Μοναδικά είναι πολλά δημιουργήματα μικροτεχνίας, σκαλισμένα σε πολύτιμους λίθους, ελεφαντόδοντο, ξύλο, χρυσό κ.ά. Αξίζει επίσης να αναφέρουμε τους καλλιτεχνικούς σταυρούς, τα μοναδικά καλύμματα των Ευαγγελίων, τα χρυσά και αργυρά δισκοπότηρα, τα ιερά σκεύη, τους χρυσοΰφαντους και χρυσοκέντητους επιταφίους, τα πολύτιμα άμφια κ.ά.
Στο Άγιον Όρος ισχύει το άβατο, δηλ. απαγορεύεται η επίσκεψη γυναικών.
Το κομποσκοίνι είναι ο αχώριστος σύντροφός τους, μέσο για τη συγκέντρωση της σκέψης στο «αδιαλείπτως προσεύχεσθαι» και στην ανάταση στους ουρανούς. Κάθε κόμπος του είναι σχηματισμένος με εννιά σταυρούς, σύμβολα των εννιά ταγμάτων των Αγγέλων.
Οι μοναχοί ακολουθούν το παλαιό Ιουλιανό ημερολόγιο και τη βυζαντινή ώρα (Ο κατά τη δύση του Ήλιου, εκτός από τους Ιβηρίτες, που έχουν ως βάση την ανατολή). Με τη δύση του Ήλιου κλείνουν όλες οι μονές, για να ξανανοίξουν με την ανατολή. Πολύ πριν από αυτή, ο καμπανάρης της κάθε μονής χτυπάει ρυθμικά το χεροσήμαντρο και καλεί τους αδελφούς του στον όρθρο. Πόσο βαθιά νιώθει την πίστη στο θεό όποιος ξυπνάει μ' αυτόν τον ήχο του σήμαντρου κι ακούει μετά τη θεία μελωδία των ψαλμών, καθώς προσθέτει το δικό του κερί στο λιγοστό φως των άλλων, που φωτίζουν αμυδρά τα φωτοστέφανο του Χριστού και της Παναγίας, στο τέμπλο και τα χλωμά ασκητικά πρόσωπα των μοναχών στο ψαλτήρι και εισπνέει στο ναό το μοσχολίβανο!
Στον Αμπελώνα του Αγίου Όρους καλλιεργείται μία μεγάλη ποικιλία σταφυλιών: Ροδίτης, Αθήρι, Ασύρτικο, Λημνιό, Ξινόμαυρο, Cabernet Sauvignon και Grenache Rouge. Σ' αυτή την ευλογημένη λωρίδα γης, με το ήπιο κλίμα, την επαρκέστατη ηλιοφάνεια, τη βουνίσια δροσιά και την πελαγίσια υγρασία, παράγονται οι Αγιορείτικοι τοπικοί οίνοι. Ευχάριστοι λευκοί, με αίσθηση φρεσκάδας αλλά και παλαίωσης, φρουτώδεις, ροζέ, ερυθροί νεαροί, φρέσκοι, όσο και πλούσιοι με επιδεκτικότητα στην παλαίωση.
Το Άγιον Όρος, για να το γνωρίσετε, χρειάζεται να το επισκεφτείτε πολλές φορές. Να περπατήσετε στα μονοπάτια του, ν' ακούσετε τα σήμαντρα, τις ψαλμωδίες, τις μυστικές φωνές αιώνων, να περιηγηθείτε στις μεγάλες μονές, αλλά και στις σκήτες, τα ερημητήρια, στις καλύβες, να παρακολουθήσετε όρθρους κι εσπερινούς και να φάτε στις τράπεζές του, ν' ατενίσετε από την κορυφή και τους εξώστες του το άπειρο του ουρανού και του πελάγους, να συζητήσετε με αιωνόβιους, σοφούς, αγίους γέροντες και νέους μορφωμένους μοναχούς, που απαρνήθηκαν τα εγκόσμια, να μπείτε στις βιβλιοθήκες και τα σκευοφυλάκια και να γνωρίσετε τους θησαυρούς τους, ν' απολαύσετε τη φύση, την ανατολή και τη δύση του ήλιου με το «φως ιλαρόν...»,ν' ανοίξετε την καρδιά μπροστά στις εικόνες της θεομήτορος, να βιώσετε σ' αυτή την αιώνια ζωντανή κιβωτό την Ορθοδοξία...

ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΩΝ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ

Θεσσαλονίκη, τηλ. +30 2310 252575

Ουρανούπολη, τηλ. +30 23770 71421

Υπέροχος Ξενώνας...

Υπέροχη διαμονή όπως κάθε χρόνο, σε φροντίζουν υπέροχοι άνθρωποι για αξέχαστες διακοπές!!!!

Παν. Καρακολίδης (Θεσσαλονίκη, Ελλάδα)
Βιβλίο Επισκεπτών

Οι τελευταίες μας προσφορές,
κατευθείαν στο mail σας

Μείνετε ενημερωμένοι με τις τελευταίες προσφορές μας. Εγγραφείτε και αποθήκευσε την επόμενη διαμονή σας.

Συνεχίστε την περιήγηση